calendar 22 Sep 22:27
eye 19
comments 0
comments Manba: xs

Markaziy bank asosiy stavkani yillik 14 foiz darajasida saqlab qoldi

image

Iqtisodiyotdagi inflyasion jarayonlar biroz sekinlashishiga qaramasdan, ayrim mahsulot guruhlari narxlariga oshiruvchi bosimlar saqlanib qolmoqda. Joriy yilning avgust oyida inflyasion kutilmalarning ham o‘sishi kuzatildi.

Elektr va gaz tariflarini aholi uchun o‘zgarishsiz qoldirilayotganligi hisobiga inflyasiyaga ushbu guruhdan birlamchi ta’sirlar mavjud bo‘lmaydi. Biznes sub’yektlari uchun tariflar oshirilishining ikkilamchi ta’sirlari inflyasiyaning prognoz ko‘rsatkichlarida inobatga olingan doirada bo‘lishi kutilmoqda.

Amaldagi nisbatan qat’iy pul-kredit sharoitlarining davom ettirilishi daromadlarning o‘sishi ta’sirida yuzaga kelgan yalpi talab bosimini va inflyasiyani oshiruvchi omillarni pasaytirish orqali inflyasiyaning prognoz ko‘rsatkichlariga erishishga xizmat qiladi.

Yoz oylari boshidagi ma’lum pasayishdan so‘ng avgust oyida yillik inflyasiya 9 foizga teng bo‘ldi. Oziq-ovqat va nooziq-ovqat tovarlari guruhlarida inflyasiyaning deyarli o‘zgarmaganligi sharoitida xizmatlar sohasida narxlar o‘sishining 8,2 foizdan 8,5 foizgacha tezlashishi inflyasiya oshishining omillaridan bo‘ldi.

Bazaviy inflyasiya kutilganidan ko‘ra sekinroq sur’atda pasayib, yillik 10,7 foizni tashkil etdi. Ayni paytda, bazaviy inflyasiyaning pasayuvchi tendensiyasi barqaror tus olmoqda.

Aholining kelgusi 12 oy uchun inflyasion kutilmalari trend yo‘nalishini o‘zgartirib, 14,2 foizgacha ortdi. Tadbirkorlik sub’yektlarining kutilmalarida ham o‘xshash tendensiya kuzatilib, 14,4 foizga teng bo‘ldi. Respondentlar tomonidan kutilmalar o‘sishining asosiy omillari sifatida valyuta kursi o‘zgarishi, yoqilg‘i va energiya narxlarining oshishi kabi omillar ta’kidlangan.

Global inflyasiya, asosan, energiya resurslari va xomashyolar narxlarining barqarorlashuvi ta’sirida sekinlashmoqda. Shu bilan birga, ko‘plab mamlakatlarda bazaviy inflyasiya sezilarli darajada yuqori va barqaror bo‘lib qolmoqda. Mehnat bozoridagi qat’iylik ish haqlari oshishiga sabab bo‘lib, xizmatlar sohasida doimiy inflyasion bosimni yuzaga keltirmoqda.

Savdo hamkorlardagi iqtisodiy vaziyat valyuta kurslaridagi devalvasion jarayonlar va xomashyolar narxlari dinamikasi ta’sirida shakllanmoqda.

So‘m almashuv kursining avgust oyidagi to‘g‘rilanishi real samarali almashuv kursida ham aks etib, uzoq muddatli trendiga qarab og‘a boshladi. Yil oxirigacha ushbu dinamikani keskin o‘zgartiruvchi omillar kutilmayapti.

Joriy yilning yanvar-iyul oylaridagi so‘nggi statistik ma’lumotlarga ko‘ra, ko‘rsatilayotgan xizmatlar, sanoat ishlab chiqarish va chakana savdo hajmida barqaror o‘sish kuzatildi.

Iqtisodiy faollikning muqobil ko‘rsatkichlari iqtisodiyotda yalpi talabning yuqori sur’atlarda shakllanganligini tasdiqlamoqda. Joriy yilning yanvar-avgust oylarida ko‘chmas mulk oldi-sotdi bitimlari soni 7,7 foizga oshdi. Iqtisodiyotga kredit qo‘yilmalarining yillik
1,3 barobarga o‘sishi ham iqtisodiy faollikni qo‘llab-quvvatlovchi omillardan bo‘lib qolmoqda.

Naqd pul tushumlarining umumiy hajmi yanvar-avgust oylarida 30,4 foizga, savdo va pullik xizmatlardan tushumlar 27,7 foizga ko‘paydi. Shu bilan birga, transchegaraviy pul o‘tkazmalari hajmi, 2021 yil ko‘rsatkichlariga nisbatan sezilarli o‘sishni saqlagan holda, yuqori baza effekti hisobiga teskari tendensiyani namoyon etib, o‘tgan yilga nisbatan 32,4 foizga pasaydi.

Markaziy bank asosiy stavkasining o‘zgarishsiz qolishi va uning pul bozoriga transmissiyasi, qisqa muddatli likvidlik narxining real hisobda 3-4 foizlik ijobiy darajada shakllanishiga va shu orqali “nisbatan qat’iy” pul-kredit sharoitlarini ta’minlashga xizmat qilmoqda.

Ijobiy real foiz stavkalari depozitlar bozorida faollikni qo‘llab-quvvatlashda davom etmoqda. Avgust oyida aholining milliy valyutadagi muddatli depozitlari bo‘yicha o‘rtacha tortilgan foiz stavkalari 21,7 foizni, yuridik shaxslarniki esa 17,1 foizni tashkil etdi.

Natijada, 1 sentyabr holatiga milliy valyutadagi muddatli depozitlarning yillik o‘sishi 48,3 foizga, shu jumladan, aholi omonatlari bo‘yicha 53,5 foizga teng bo‘ldi.

Joriy ichki va tashqi iqtisodiy sharoitlarni hisobga olgan holda yil yakuniga qadar inflyasiya darajasi 8,5-9,5 foizlik prognoz koridori doirasida bo‘lishi kutilmoqda.

Ayni paytda, fiskal rag‘batlantirishlar, daromadlar va chakana kreditlarning o‘sishi ta’sirida yalpi talabning yanada oshishi prognoz davrida narxlarga oshiruvchi omil sifatida qaralmoqda.

Avgust oyi inflyasion kutilmalari va sezilgan inflyasiyaning yuqori bo‘lganligi ham narxlarni shakllanish jarayonlari ko‘p jihatdan joriy tendensiyalardan kelib chiqayotganligi va prognoz ko‘rsatkich bilan to‘liq jilovlanmaganligini ko‘rsatmoqda.

Shuningdek, chakana kreditlash yo‘nalishlarida aholiga ajratilayotgan kreditlar o‘sish ko‘rsatkichlarining yuqori bo‘layotganligi ushbu segmentda qarz yuki va ichki talabga ta’siri nuqtai nazaridan xavotirlarni kuchaytirmoqda.

Asosiy stavkaning joriy darajada o‘zgarishsiz qoldirilishi, inflyasiyaning yil yakuniga qadar prognoz doirasida shakllanishi uchun zarur bo‘lgan sharoitlarni yaratib boradi va narxlarga monetar omillarning ta’sirini oldini olish uchun zaruriy chora hisoblanadi.  

Markaziy bank pul-kredit sharoitlarining yalpi talab, narxlar va inflyasion kutilmalarga ta’sirini baholashda davom etadi. Ko‘rilayotgan chora-tadbirlar inflyasiyaning prognoz koridori doirasida shakllanishini ta’minlashga qaratiladi.

Markaziy bank Boshqaruvining asosiy stavkani ko‘rib chiqish bo‘yicha navbatdagi yig‘ilishi 2023 yil 26 oktyabrga belgilangan.


Doʻstlaringiz bilan ulashing

11 Jul 15:36
 
96
0
xs.uz

Dogʻistonlik general oʻz uyida oʻlik holatda topildi

U 2023-yil iyunidan buyon Rossiya Mudofaa vazirligining davlat ekspertizasi boʻlimi boshligʻi lavozimida ishlab kelayotgan edi. Xandayevning oʻlimi tafsilotlari, jumladan, sababi va qayerda ekanligi oshkor etilmagan. Ayrim manbalarga koʻra, u oʻz uyida oʻlik holda topilgan.Rossiyaning Dogʻiston Respublikasi Shamilskiy tumani rahbari Magomed Gasanov Xandayevning jasadi dafn etish uchun Maxachqalʼaga olib kelinganini tasdiqladi. U tugʻilib oʻsgan Genta qishlogʻida dafn etiladi.Taxminlar

23 Jun 16:36
 
96
0
qalampir.uz

Tojikistonda diniy liboslar rasman taqiqlandi

Tojikiston Prezidenti Imomali Rahmon bayram va marosimlarni tartibga solish hamda milliy qadriyatlarga yot kiyim kiyishni rasman taqiqlovchi qonunlarning yangi tahririni tasdiqladi. Bu haqda davlat rahbari matbuot xizmati xabar berdi. Tojikiston rahbari 35 ta qonunni, jumladan, bayram va marosimlarni tartibga solish hamda ota-onalarning farzandlar ta’lim va tarbiyasi uchun javobgarligi, isrofgarchilikni, musulmon bayramlarida bolalarning an’anaviy bayramlarini o‘tkazishni va ayollarning

28 May 12:40
 
63
0
qalampir.uz

Qozog‘istonda 5 yashar bola mashinada besh kishini bosib ketdi (video)

Qozog‘istonning Jezqazg‘on shahrida mashina rulidagi besh yashar bola bir necha kishini urib yubordi. Bu haqda kecha, 27 may kuni “Orda.kz” xabar berdi. Qayd etilishicha, hodisa Grand Palace restorani yaqinida yuz bergan. To‘xtab turgan mashinada o‘tirgan besh yoshli bola tasodifan qo‘l tormozini tushirib yuborgan. Oqibatda mashina harakatlanib, odamlarni urib yuborgan. “Yo‘l transport hodisasi ichki ishlar organlarida qayd etilgan. To‘rt nafar piyoda tu

24 Jun 17:53
 
24
0
qalampir.uz

AQSH elchisi Rossiya TIVga chaqirtirildi

AQSHning Moskvadagi elchisi Lin Treysi Sevastopolga raketa hujumi munosabati bilan Rossiya Tashqi ishlar vazirligiga chaqirildi. Bu haqda Rossiya TIV xabar berdi. “24 iyun kuni Rossiya Tashqi ishlar vazirligida AQSHning Rossiyadagi diplomatik missiyasi rahbari Treysi bilan suhbat chog‘ida unga Vashington homiylik qilgan va qurollangan Kiyev rejimining yangi qonli jinoyati munosabati bilan demarsh berildi”, deyiladi xabarda. Rossiya Tashqi ishlar vazirligi Qo‘shma S