calendar 09 Feb 12:31
eye 38
comments 0
comments Manba: postda.uz

«Navoiyning suhbatlari» kitobidan

image

O‘zbek tili turkiy tillar tarkibida shakllangan. Turkiy tillar esa yapon, quriya tillari ham mansub bo‘lgan Oltoy bobo tilining ajralmas qismi bo‘lgan. Bugungi kunda turkiy til zaminida so‘zlashayotgan millatlar soni yigirmadan ortiq. 

Avvalgi zamonlarda, qozoq, qirg‘iz, turkman, ozarbayjon, uyg‘ur, qoraqalpoq tillari alohida-alohida millatlar nomi bilan atalmagan. Bu tillar so‘zlashayotgan aholi ham, til ham turk – turkiy deb yuritilgan. Keyinchalik davlatlararo chegaralar keskinlashgandan keyin millatlar ham, yurtlar ham ajralgan. Xususan, o‘zbek tilimiz hatto Alisher Navoiy yashagan davrda turkiy deb yuritilgan. Yigirmanchi asrda O‘zbekiston degan davlat paydo bo‘lgandan so‘ng olimlarimiz Alisher Navoiy ijodiga oid asarlar o‘zbek tilida yozilganini isbotlashdi. Bu qarorga kelishda shoirning turkiyda ko‘p asarlar yozgani holda so‘zlarni qo‘llashi, jumla tuzishda muayyan uslubga amal qilishi; «qaro ko‘zim», «avvalgilarga o‘xshamas», kabi so‘z birikmalaridan foydalanishi aynan o‘zbek tilida amal qilinadigan qoidalar bilan uzviy bog‘liq ekani muhim ahamiyat kasb etdi. Alisher Navoiyning bevosita o‘zbek tilida ijod qilganini uning zamondoshi Zahiriddin Muhammad Bobur ham o‘zining «Boburnoma» asarida qayd qilgan. Xususan, Bobur o‘z ona shahri Andijon haqida yozar ekan, aholisini ta'riflab: «Shahr va bozorisida turkiy bilmas kishi yo‘qtur. Ani uchunki, Mir Alisher Navoiyning musannafoti bovujudkim, Hirida nash'u namo topubtur, bu til biladur», deydi.

Omonulla MADAYEV.


Doʻstlaringiz bilan ulashing

23 Apr 03:36
 
18
0
xs.uz

«Yoshlar ovozi» tanlovining gʻoliblari Boʻzatov festivalida qatnashadi

Botir MADIYOROV/'Xalq soʻzi'. Аyni kunlarda mamlakatimizning barcha hududlarida isteʼdodli yigit-qizlarni aniqlashga qaratilgan 'Yoshlar ovozi' tanlovining hududiy bosqichlari boʻlib oʻtmoqda.Vazirlar Mahkamasining joriy yilning 16-fevraldagi majlisi bayoniga koʻra, yangi avlodning boʻsh vaqtini mazmunli oʻtkazish maqsadida 15-30-aprel kunlari yurtimiz boʻylab 'Besh tashabbus olimpiadasi' doirasida 'Yoshlar ovozi' tanlovi oʻtkazilyapti. Tanlovda ishtirokchilar maqom, baxshichilik, anʼ

11 Apr 13:55
 
20
0
postda.uz

Iskandarning bo‘sh ketgan qo‘li

Hamma iqlimlarni qo‘lga kiritgan shoh Iskandar jahon mamlakatining taxtiga ega bo‘ldi. U borib olmagan biron yer qolmadi. Biron yer qolmadiki, u bormagan bo‘lsin. Dunyodagi hamma yer va suv uning hukmiga o‘tib, xo‘lu quruq buyrug‘ining qavzasiga tushdi.Osmonning ko‘k gumbazi ustida xutba o‘qib, adolat tamg‘alarini (oltin, kumushga emas), yulduzlarga urdi. Shohlar o‘z ixtiyorlari bilan unga qul bo‘lishdi; unga qul bo‘lish bilan ular faxrlandilar.U ham shoh edi, ham valiy.

07 Mar 20:07
 
28
0
postda.uz

MILLAT TAQDIRIGA BAG‘ISНLANGAN ASAR

Bugun IIV markaziy apparati xodimlari madaniy hordiq chiqarish hamda ma'naviyati va ma'rifiy bilimlarini boyitish maqsadida poytaxtimizda joylashgan Abror Hidoyatov nomidagi O‘zbek davlat drama teatriga borishdi.Xalqimiz iborasi bilan aytganda, mazkur ibratxonada osoyishtaligimiz posbonlari uchun teatr ijodiy jamoasi tomonidan sahnalashtirilgan spektakl' namoyish etildi.Jadid bobolarimiz hayotidan hikoya qiluvchi “Turkiston bolalari” nomli sahna asari zamirida yotgan o‘sha davrdagi ijtim

07 Mar 20:09
 
24
0
qalampir.uz

Yulduz Rajabova va Burak O‘zchivit bitta serialda rol o‘ynadi

“Boyvachcha kuyov”, “Mendirman Jaloliddin”, “Oyqiz” kabi ko‘plab filmlardagi roli bilan tanilgan o‘zbek aktrisasi Yulduz Rajabova turkiyalik mashhur aktyor Burak O‘zchivit bilan bitta serialda suratga tushdi. Buni Burakning Instagram'dagi sahifasiga joylangan anonsda ham ko‘rish mumkin. Qayd etilishicha, Yulduz Rajabova turkiyalik rejissyor Mehmet Bozdag‘ rejissyorligida suratga olingan "Hukmdor Usmon" tarixiy serialining yangi